technoson

Özgür İrade Var Mıdır?

Tavsiye Edilen İletiler

technoson

Bu konu çok önemli. Eski Planet'te de bu konu vardı...

 

Şimdi kabaca Özgür irade; karar ve seçimlerimizde her şeyden bağımsız, hür ve "tek" irademiz olması demektir. Bu bakımdan Tanrısal bir özellik de atfeder.

 

Ben özgür iradenin olup olmadığını bilmem. Ancak, özgür iradenin olabilmesi için her şeyin yetkisine ve bilgisine sahip bir varlık, kişi ya da grup/zümre diyebileceğimiz yapı mutlaka olmalıdır diye düşünürüm.

 

Siz bir şeyi özgür iradenizle yaptığınızı sanırsınız, ancak standartları aşamazsınız.

Yaşadığınız sürece özgür olduğunuzu sanırsınız. Ormanda ya da bir adada tek başınıza yaşarken özgür iradeniz olduğunu düşlersiniz.

Ancak, özgür irade bir hakimiyet duygusudur aynı zamanda. Doğaya ve evrene hakim olmadan özgür iradeden bahsedemeyiz.

 

 

 

 

 

tarihinde technoson tarafından düzenlendi
  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
MustafaALKAN

Özgür irade yoktur.

Kişiliğimizi ve benliğimizi adım adım oluşturan, kararlarımızı vermemizde bizi etkileyen koşullar, kalıtsal yolla bize aktarılan genetik kodlarımız ve çevresel faktörlerdir. Çevresel faktörler algısal olarak bizi etkileyen durumların tamamıdır.

İtiraz edenlerin dile getirdiği tek argüman tek yumurta ikizleri.. Tek yumurta ikizleri dahi dünyaya gelene kadar aynı çevresel koşullara maruz kalmazlar. Öncelikle ana rahminde birbirleri arasında bir mücadele içindedirler aynı zamanda tek yumurta ikizlerinin DNA'sı nereyedeyse aynıdır %99,9, neredeyse. İşte bu küçük farklar dahi insan doğasında kaçınılmaz etkiler doğurur.

Eğer yeterli düzeyde matematiğe sahip olabilseydik bir insanın hangi koşullarda hangi kararları verebileceğini net olarak %100 söyleyebilirdik.Tabii burada yeterli düzeye ulaşmak için herşeye dairi bilmemiz ve bununla alakalı matematiği tasarlamamız gerek.

tarihinde MustafaALKAN tarafından düzenlendi
imla

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
H5N1

Yoktur aslında.

En basitinden, sevdiğimiz şeyleri neden severiz çünkü iyi hissetmemizi sağlarlar bizde kendimiz karar verdik zannederiz.  :) 

Oysa eğilimlerimizi şekillendiren o kadar çok faktör var ki farkında bile değiliz.

  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
technoson

Westworld’ün zihinlerde uyandırdığı 11 soru

1- Hepimiz bir simülasyonda mı yaşıyoruz?

 

Westworld’deki simülasyon karakterler, günlük işlerini yaparken hiçbir şekilde varlıklarını sorgulamıyor. Bir simülasyon içinde yaşadıklarının farkında olmayan karakterler kendilerini gerçek zannediyor.

Peki biz de aynı şekilde yaşıyorsak bunu nasıl fark edebiliriz? Fizikçiler ve felsefeciler, böyle bir durumda yaşadığımız şeyin gerçek mi yoksa simülasyon mu olduğunu ayırt etmemizin mümkün olmadığını söylüyorlar.

Bir ortamın simülasyon olduğunu algılamanın yöntemlerinden birisi hatalarını ortaya çıkarmak.

 

2- Yapay zekayı kontrol edebilir miyiz?

 

3- Westworld’deki robotlar ne kadar gerçekçi?

 

 

4- Bilinç nedir?

 

Parkın yöneticilerinden Arnold, robotlara bilinç kazandırmak için yıllarca uğraşmış.

Hafıza, doğaçlama ve kişisel çıkarları gözetme gibi özellikleri olan robotların tam anlamıyla bilinç sahibi olabilmesi için bir şeye daha ihtiyacı olduğunu düşünüyor.

Gerçekte ise bilimciler bilincin tam olarak ne olduğunu tanımlayabilmiş değil. Farklı canlıların farklı bilinç düzeyi olduğuna inanılıyor ancak insanlara bu farkındalığı veren şeyin ne olduğu henüz çözülebilmiş değil.

 

5- Robotlar evrim geçirebilir mi?

 

6- Özgür irade nedir?

Dizide robotların bilincin dışında özgür iradesinin de olmadığı ifade ediliyor. Ancak robotlar belirli konularda kendi kararlarını dile getirebiliyorlar. Bu da özgür iradenin tam olarak nasıl tanımlanması gerektiği sorusunu gündeme getiriyor.

Benzer bir şekilde biz de genetik kodlarımız ve yetiştirilme tarzımız tarafından mı yönetiliyoruz yoksa aldığımız kararlar tamamen bize mi ait bunu bilemiyoruz. Belki de sadece programlandığımız gibi hareket ediyoruz.

 

7- Sınırlar ortadan kalktığında nasıl davranıyoruz?

Westworld aslında GTA oyununun aşırı gerçekçi bir versiyonu gibi. Parka gelen ziyaretçiler dilerse kendilerine sunulan hikayeye ayak uydurabiliyor ya da sadece kaosa sebep olabiliyor.

Böyle bir durumda kişinin nasıl davranmaya karar verdiği de aslında iç dünyasının bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor.

 

 

8- Gizemli bir salgın karşısında nasıl davranacağız?

 

 

9- Ford robotları ne kadar gerçekçi hale getirdi?

 

 

10- İnsanlar gerçekten yapay zekalı robotlara zarar verecek mi?

 

11- Zihinlerimizi makinelere yükleyebilecek miyiz?

 

https://www.dunyahalleri.com/westworldun-zihinlerde-uyandirdigi-11-soru/

http://dusunbil.com/westworld-ve-hayatin-anlami-dizinin-felsefesini-ele-almak/

 

 

 

tarihinde technoson tarafından düzenlendi

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
herqul

Benjamin Button filminde kızın kaza geçirdiği sahne vardı hatırlarsınız. O kazanın meydana gelmesi için çevresel bir çok faktörün bir araya gelmesi lazımdı. Bir tanesi olmasa belki de o kaza olmayacaktı ki o kaza kızın hayatının geri kalan kısmının belirleyici oluyordu.. Buna benzer bir sürü örnek sayabiliriz.  Yani hiç önemi yokmuş gibi görünen şeyler derinlemesine baktığımız zaman belki de milyarlarca hadisenin bir araya gelmesi ile oluşuyor ki bu da başka bir şeylerin başlangıcı ya da ortası veya sonu oluyor.. 

Rüzgarlı havada bir yelkenlinin yönünü tayin etme iradesinden daha fazla değil, kendi yönümüzü tayin etme irademiz.. mealinde bir şey demiş Cemil Meriç.

Üzerine saatlerce düşünülebilir bence. 

Peki bizler birer kukla mıyız? 

Hayır!! Bir irademizin olması gerçeğiyle taban tabana zıt, mantıklı gelmiyor, aklen ve ruhen bir muhalefet hissi beliriyor hemen. 

Ne o zaman?

Çok güzel ufuk açıcı bir konu. İnanan inanmayan herkesin üzerinde kafa yorması gereken bir konu. 

Film, kitap, konferans tavsiyeleri yapılabilir bu forumda..  Teşekkürler...

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
Kanpuu

Vardır.

  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
Nikoteen

Hür iradeye değil de hür direnişe inanıyorum. Bunun ne anlama geldiğini açıklayamam, dilin lisanının sınırları dışında bir şey olduğunu düşünüyorum. Yani düşünce kısmında hür değilken eylem kısmında sadece önceden tanımlı seçeneklerden birine göre hareket etme irademiz var (pek anlamlı gelmeyeceğini biliyorum ama yine de şansımı denemek istedim bknz: hür direniş :)

Westworld'ü izledikten sonra şöyle bir şey imza yapmıştım kendime eski forumda sanırım konuya ilişkin düşüncemi en zarif şekilde bu ifade edecektir:

Böyle mi olacaktı ifade,

Mimik kas, dil düşünce, lisan hissin hükmünde.

Rüyalarımız bile senaryo,

Her düşte bir kelepçe.
Düşün ne var elinde?

İnanırım belki gerçekten özgürlüğe

Fakat önce, düşleyemeyeceğim bir şey söyle.

Necip Fazıl Siyah Pelerinli Adam piyesinde buna dair harika gözlemlerde bulunmuştur. (Bir çobanın bundan bin yıl evvel rüyasında gördükleri ile bir mühendisin bundan bin yıl sonra kağıda döktüğü düşüncelerin o tılsımlı çember içinde olması gibi bir cümleydi.) 
 



Hür irade gerçek olsaydı iyi insanlar karşılıksız bir şey yapabilmeyi isterdi. Fakat bu mümkün değil, yaptığınız her şeyin, iyi kötü ayırt etmeksizin bir sebebi vardır amaçsızca dışarı çıkıp gezmekte bile bunu bilinçli yapıyorsanız amacınız amaçsızca gezmek, bilinçsiz yapıyorsanız bilinçaltınızın bir yönlendirmesi vardır. Can sıkıcı, biliyorum fakat bu kadar değersiz olmayı da sindiremediğim için hür irademizin olmayışının nedeninin bizim seçimimiz olduğuna dair bir güzel bir hikâye uydurdum inanıyor muyum bu hikâyeye? Zaman zaman evet, peki neden? İhtiyaçtan, inanmak istediğimden değil. (Son cümleye dikkat etin, ne kadar ironik aslında çünkü ana sebep ne olursa olsun sonuçta buna inanma nedenim istektir (çünkü baş bir yol göremiyorum ve ruhani selametim için buna inanmak istiyorum) ve yine ne kadar ironiktir ki bazen de inanmak istediğimiz hâlde inanamayız çoğu şeye. İşte bu ironiler arasındaki kıvrılmalarımızdır hür direniş diye tanımladığım şey, matematikleştirilemeyen hatta belki formülüze edilenleri bile dahil etmeli buna ,bilemiyorum fakat bu dünya kanunlarına ne kadar bağlanırsak o kadar özgür olduğumuzu ve bunun gerçek olduğunu düşünürüz. 

  • Beğeni 2

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
technoson
herqul, 6 saat önce tarihinde yazdı:

Benjamin Button filminde kızın kaza geçirdiği sahne vardı hatırlarsınız. O kazanın meydana gelmesi için çevresel bir çok faktörün bir araya gelmesi lazımdı. Bir tanesi olmasa belki de o kaza olmayacaktı ki o kaza kızın hayatının geri kalan kısmının belirleyici oluyordu.. Buna benzer bir sürü örnek sayabiliriz.  Yani hiç önemi yokmuş gibi görünen şeyler derinlemesine baktığımız zaman belki de milyarlarca hadisenin bir araya gelmesi ile oluşuyor ki bu da başka bir şeylerin başlangıcı ya da ortası veya sonu oluyor.. 

 

 

Bu görüşü savunanlar genelde, Kuantum mekaniğiyle özdeştiği için özgür iradenin varlığını kabul ediyor.

Aslında determinizm ve kuantum iç içe bu görüşte. Olayların oluşmasında birçok etken var, fakat sonuçları tamamen olasılıklara bağlı... 

 

Kuantum kuramı ise olayı bambaşka bir şekilde ele alır. Parçacıklar artık doğrudan 3 konum ve 3 momentumla tanımlanmak yerine bir "dalga fonksiyonu" ile tanımlanırlar. Bu dalga fonksiyonu parçacığın bütün bilgisini içinde barındırır ve dalga fonksiyonuna uygun "sorular" sorularak gerekli bilgi alınır. Örneğin konum bilgisi için dalga fonksiyonuna "parçacık nerede?" sorusunu sorarsınız, o ise size parçacığın soruyu sorduğunuz anda nerede olabileceğini söyler. Buradaki kritik nokta olabilirliktir. Bu, dalga fonksiyonunun bir de "olasılık fonksiyonu" olarak anılmasina neden olmaktadir. Daha sonra, bu olasılıksal durumu bilincli olup olmama durumuna baglayan Kopenhag Yorumu ortaya atılmıştır.

 

Bu görüş olaylara maddesel bakıp bakmamaya göre değişir. Maddesel bakarsanız evreni madde kabul eder ve bunun dışındaki gerçekliği reddedersiniz.

Meseleye sadece maddenin sırrını çözmek olarak bakarsınız. Madde, evreni ve bizi oluşturur. Maddenin kuralları hayatımıza yön verir. 

Kuantum mekaniği ise maddeyi farklı bir bakışla yorumlar ve o bakış gerçekliği de değiştirir...

 

 

tarihinde technoson tarafından düzenlendi
  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
ismuta

Arkadaş Google'a yazıyorsun "Özgür İrade" sana çıkıyor 3-5 satırlık Wikipedia sayfası. "Free Will" yazıyorsun, içerisinde çıkamayacağın kadar tonlarca materyal.

 

Önceki forumda şu video aklımı başımdan almıştı.

 

 

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
BenfeatUyku

     Özgür iradenin varlığını ben kişisel olarak değil de daha çok toplumsal olarak ele alıyorum ve var olduğunu düşünüyorum. Bizim benliğimiz yada karşımızdaki insanın benliği, ona ait değildir. Fiziksel artılarını ya da eksilerini o seçmedi ya da söylediği ve söyleyeceği hiçbir söz ona ait değildir. Kabaca bakarsak söylediğimiz ilk kelimeler çevremizde sık sık duyduğumuz basit kelimelerden oluşur. Hakeza attığımız tüm adımlar ve saçımıza verdiğimiz tüm şekilleri zamanında en yakınımızda bulunan insanları taklit ederek kendi bünyemize kattık. Daha ilerleyen zamanlarda ise kafamızın içini ne gördüysek, ne duyduysak ya da ne okuduysak ona göre şekillendiriyoruz. Bilgi dediğimiz şey her an var olan bir şey değildir, dolanan soyut bir kavramdır. Ateş bulunmadan önce zaten evrende ateşin varlığı mevcuttu. Bizim ateşi "keşfetmemiz" daha önce ateşin olmadığı anlamına gelmiyor. Biz sadece o ateşin farkına vardık ve kendi çıkarlarımız doğrultusunda kullanmaya başladık. Bu yüzden dediğim gibi söylediğimiz hiçbir söz bize ait değildir. Televizyonda bir konuşma görürüz ve daha önce izlediğimiz bir filmdeki diyaloglarla o konuşmayı harmanlarız ve bir şeyler "öğreniriz". Bu yüzden bu konuyu toplumsal olarak ele alıyorum. Ben bu mantığı savunduğum için evet özgür irade dediğimiz şey var. Acıktığımız için ekmek almaya gidiyoruz. Acıkmamızın çevresel faktörden ziyade bir uyarıcı olduğunu düşünüyorum. Çünkü ben o ekmeği yememediğim zaman midemde bir şeyler hissediyorum ve mental/fiziksel anlamda beni etkiliyor. O yüzden benim o ekmeği yemem lazım. Evet, çoğu kişiye göre bir zorunluluk olarak gelebilir ama bizler acıkmayı seçmediğimiz için onun üzerinden karar vermemiz gerekiyor. Bilgisayar oyunları tamamen belli sınırlara sahiptir. Etrafta gezerken bir oda gördük ve içeri göz atmak istedik. Bir de ne görelim, kapıyı açamıyoruz çünkü oyunu yapan abilerimiz/ablalarımız o kapıyı açılmaması için oraya koydular. O kapı açılmıyorsa, açılmıyordur. Çünkü ne biz o kapıyız, ne de o kapı biz. 

 

     Konuyu dağıta dağıta yazıyorum farkındayım. Toparlamam gerekirse, özgür iradenin varlığını kabul ediyorum ancak özgür irade kavramının ne olduğunu sıfırdan oluşturmamız gerektiğini de düşünüyorum.

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
umitkaraogl

çok fazla felsefi düşünülecek bir toplum yapısında değiliz, entelektüelliğe gerek yok :) Yaşadığımız dünyada özgür irade bir illüzyondur, özgürce düşünemez bile yönlendirilmeden, insan zaten illüzyondur, görmediği bilmediği şeyi hayal bile edemeyen, düşünemeyen, kendini bazen tanrı bile zannede bilen zavallı bir mahlukat insan, hür iradesi olsa ney olmasa ney :22:

  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
aex1

Evrende kutupsuz ve hareket halinde bir madde var ise eğer 2 tanesi yan yana geldiği anda tarafsız ve özgür olmaktan çıkar diye bir teori yumurtladım :good:

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
H5N1

Kanımızdaki bu hormonların miktarlarındaki değişimler sizi bambaşka biri yapabilir.

 

 

  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
better

Bazı olaylarda vardır, bazı olaylarda ise yoktur. İnsanın konforu yerinde iken yaptığı hatalar tamamen özgür iradesi ile yaptığı hatalardır çünkü bir bahanesi yoktur yanlışı seçmek için. Geçerli bir nedeni varsa (hastalık, mutsuzluk, bunaltı vs.) böyle durumlarda meydana gelen olaylarda küçük hatalar, başarısızlıklar, yanlışlar, gecikmeler normaldir, zira iradeyi tam ortaya koyamazsın. 

  • Beğeni 1

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş
wada

özgür irade yoksa ben yokum, ben yoksam hiçbir şey olmasın ;)

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş

Yorum yazmak için hesap oluşturun veya oturum açın

Yorum yapmak için üye olmanız gerekiyor

Hesap oluştur

Hesap oluşturmak ve bize katılmak çok kolay.

Hesap Oluştur

Giriş yap

Zaten bir hesabınız var mı? Buradan giriş yapın.

Giriş Yap

  • Konuyu Görüntüleyenler   0 kullanıcı

    Sayfayı görüntüleyen kayıtlı kullanıcı bulunmuyor.