Jump to content
hasangdr

Twelve Monkeys (1995) - 12 Maymun

Tavsiye Edilen İletiler

hasangdr    1.156
hasangdr
Twelve Monkeys
  8.0/10
  6,7/10
  • Ülke
    ABD
  • Tür
    Gizem, Bilim Kurgu, Gerilim
  • Dil
    İngilizce, Fransızca
  • Süre
    129 dk
  • Vizyon Trh
    8 Aralık 1995

IMDb ID tt0114746

Twelve Monkeys (1995)

Ölümcül bir virüs tüm dünyayı tehdit etmektedir. 1996'da 5 milyar kişinin ölümüne neden olan bu virüs, 2035'te dünya nüfusunun yalnızca %1'ini hayatta bırakmıştır. Bu virüsün etkilerinden korunabilmek için insanlar yer altında koloniler kurarak yaşamaya başlar.Bu virüsün üstesinden gelebilmek için mahkumlardan James Cole, zaman makinesiyle geçmişe gönderilir. Yanlışlıkla 1990 yılına gönderilen Cole, bilimadamları için virüs hakkında araştırma yapar.Daha sonra zaman yolculuğunu sürdüren Cole, 1996'da akıl hastanesine alınır. Burada Dr. Kathryn Railly ile tanışan Cole, onu içinde bulundukları duruma inandırmaya başlar.
Son güncelleme

 

23:46 25.10.2005

 

"Ölümün soğuk yüzünü, avuçlarımda hala sıcaklığı varken hissettim ellerinin.. Bir dili olsa idi rüyalardan uyanışların..."

 

"Paranoyak ve şizofren bir hasta ile yapılan bir söyleşiden alıntıdır..."

 

İnsan için en büyük ders ölüm olmalı diye düşünüyorum, fakat böyle bir girizgâhı bir nasihat ya da ne bileyim çok bilmişlik/sofuluk/ukalalık türü bir şey olarak algılamanızı istemem. Bunu olsa olsa zamanda yolculuk fikrinin, çok çok önce izlemiş olduğum "12 Monkeys" filmi sayesinde kafamda uyanan bir düşünce olarak görmenizi isterim. Bu düşünce aklıma çok eskiden yer etmiş olmalı ki izleyecek eli ayağı düzgün bir film ararken filmi tekrar izleme hevesini içimde buldum.

 

Zamanda yolculuk denince genellike akıllara "Back to the Future (Geleceğe Dönüş) Serisi", "Terminator Serisi" geliyor. Benim için durum biraz farklı; bilinmeyeni bilmek, geleceği geçmişte inşa etmek gibi uç fikirler mi bana itici geldiğinden mi bilmiyorum ama zamanda yolculuk denince benim aklıma ilk önce "12 Monkeys" gelir. İlk iki filmi daha çok bilimkurgu-aksiyon olarak görmek ve o gözle izlemek gerekir. Fakat bu film için daha başka bir bakışa ihtiyacımız var. Bu yazı da bu ihtiyaca bir cevap niteliği taşır umarım.

 

"1997 yılında 5 Milyar insan ölümcül..."

 

90lı yıllarda ölümcül bir virus ortaya çıkar, ve yaklaşık beş milyar insanın ölmesine neden olan bu virüs, dünya nüfusunun yalnızca çok ufak bir kısmını hayatta bırakmıştır. Bu virüsün etkilerinden korunabilmek için insanlar yer altında koloniler kurarak yaşamaya başlar, ve tuhaftır ki zamanda yolculuk yapabilmeyi sağlayan bir düzenek (?) icat ederler; virüsün yayılmadan önceki zamana gidip yayılmasını engellemeye çalışırlar. film bu bilgilerle donatılmış bir şekilde başlıyor. Buraya kadar her şey gördüğünüz üzere sıradan bir bilimkurgu filmin argümanları ile dolu.
 

"Mahkum Numarası 87645: Cole, James."
 

Ama bir filmi gerçekten iyiler arasında olmasını sağlayan şey ayrıntılarıdır. ya da ayrıntıların izleyiciye ulaştırılmasındaki seçicilik. ve bu yönetmene bağlıdır, unutmadan filmin yönetmeni, üzerinde konuşulması gerektiğini düşündüğüm Terry Gilliam. Yönetmenimizin zamanda yolculuk kavramını çok çok iyi kullandığını söyleyebilirim. Çoğuları bu filmin onun için bir dönüm noktası olduğunu söylüyor. Doğrusu senaryo ve kurgularına dokundurtmayan, bu nedenle doğru düzgün destek bulamayan biri için gerçekten bu film bir bir hızır olmuş denebilir. Bazı internet yazılarında ise filmin 1962 yapımı La jetée adlı bir fransız filmin kopyası olduğu söyleniyor. Gerçi yine yönetmenimize ait Brazil (1985)in de Blade Runner (1982) nin bir kopyası olduğu söyleniyordu. Bu konu da ben yorum getirmeyeyim de yorumumu oyunculuk performanslarına saklayıp bir tülü sempatimi kazanamamış Bruce Willisin iyi bir performans çıkarttığını, Brad Pitt in oyunculuk adına bazı yerlerinde aştığını (ki filmden önce bir süre rolü iyi oynamak için akıl hastanesinde kaldığı söyleniyor..) ve neredeyse hiç bir bilimkurgu efektinin kullanılmadığı filmin destek ayaklarından birinin de bu üstün oyunculuk becerileri olduğunu söyleyeyim.

 

Yönetmenimizin önceki filmlerinde eksik kalan her şeyi sanki çok iyi etüd etmiş ve hepsini birden burada kullanmış gibi. filmlerin Üzerine örttüğü yorgan hani bir tarafa çekilir, bir tarafı açıkta kalır cinstendi,fakat burada durum başka. Belki de yönetmenimiz kendinin dünyadaki rölü ile James Coleun filmdeki rolünü özdeşleştirmeyi istiyor. Bu manada filmin bence en önemli destek ayağı ise senaryosu ile kurgusu oluyor. Öyle David Lynch filmleri gibi çok defa izlemek gerektirmeyen fakat içinde saklı düğümlerin (neden-sonuç ilişkilerinin irdelenmesi), bilmece hissi veren karelerin, bir puzzle gibi birbirine bağımlı ve tamamlayıcı parçaların içimizde uyandırdığı merakın, değişen ve paradoksal boyutlar kazanan roller ve sorgulamalar ile yanyana yürüyen tempolu, aksiyonvari akış filmin atmosferini ancak "başyapıt" tanımına sığdırılabilir. Müziklerinin de hakkını yememek, destek ayaklarından biri olarak ona da paye biçmek gerekir ayrıca.

 

"Gelecekte yaşadığını mı düşünüyorsun?"

 

Zaman yolculuğu fikrinin çarpıcılığı, onu kader inanışımıza bir türlü bağlaştıramamız üzerindeki burukluğum(uz) - ki bazı yazılarda Hızır A.S hk. okuduklarım, konuya şüphe ile yaklaşmama neden oldu; "zamanda yolculuk mümkünatı olabilecek bir şeydir, ve buna delil de Hızır A.Sdir" türü detaylarını hatırlayamadığım bir yazı okuduğumu hatırlıyorum - filmi benim açımdan her zaman çekici kılmıştır. Bununla birlikte zaten yaşanmış bir geçmişe yolculuk, ve "filmin sonunun "Ben sigortacıyım" ile bitiyor olması geçmişin değiştirilemeyeceğine (bir başka deyiş ile kader) bir vurgu taşıması, James Coleun çocuk hali kendi ölümünü görüp aklında ve rüyalarında hep bu sahnenin ışıkları dolaşması ve bu motifin filmin en dominant öğesi halinde bizi meşgul etmesi, ve sonunda yetişkin James Cole olup ölmesi gerektiği gibi ölmesi hikayemizi diğer zamanda yolculuk filmlerinden temelde ayırıyor. Bu birçoğumuzun da hoşuna gitmiş midir bilemem ama benim hoşuma gitti açıkçası...

 

Fakat bu durum bir yönü ile içimde bir isyan duygusunu da kabartmadı değil, hep iyi sonlara alışmıştık ya nasıl olsa... Adamımı sonunda öldü, dünya yine aynı kaldı.. Bu isyanın başını ezmek mi gerekiyor... aslında evet. Yine internette okuduğum bir yazıya göre: Bu filmde Cassandra Effect denen bir birşeyden söz edilmekte. Cassandra: (i.),(Yu.)(mit.) sözüne asla inanılmayan Truvalı kadın peygamber; kotü olayları önceden haber veren kimse olarak sözlüklerde gözükmekte ve hani öleceği/olacağı bilmek fakat elinden bir şey gelmeme hali olarak açıklanabilir bir duyguya karşılık gelebilir. Ve bu film belki de insanlığın bir nevi bu duygu ile sona yaklaştığı vehmini içimize salıveriyor.

 

"Biz manyaklar, kaçıklar ve deliler için.." 

 

Hikâyeden öte, yine hikâyede saklı belki yaşadığımız zamana, belki insanlığa ya da onu bekleyen gelecek üzerine tespit ve göndermeler de fevkalade etkileyici; delilik ve mikroplar hakkındaki diyaloglar, sapkınlık ve terör üzerine yapılmış vurgular içimizde hep birşeyleri kıpırdatır cinsten. Brad Pitt ve Bruce Willis in buna büyük katkı sağladığını söylemiştim fakat yineleyim bir daha. Ve filmin senaryosunun da Unforgiven (1992) ve Blade Runner (1982) filmlerinin de senaryosunu yazan kişi tarafından yazıldığını, ve bu bilginin film hakkında bir çok detayı (benim için) açıklığa kavuşturduğunu da söylemem gerek.

 

"What a wonderful world"

 

Ayrıca bu filmden önce Fight Club ya da Matrixi izleyen arakdaşların bu filmi ufak ta olsa bir önyargı ile değerlendirebileceğini söyleyebilirim. Ama unutmamak lâzım ki söz konusu iki filmi yapanlar kanımca mutlaka 12 Monkeys i izlemişlerdir. Ve bu film bir yerde belki de Terry Gilliamın Alfred Hitchcock a durduğu saygı duyuşuna benzer bir kareyi yukarki iki filmde olmasa bile başka filmlere ekletecek. Ya da en azından bir gün belki ben film çekersem... uçtuk..

 

İlgili linkler:

1- http://www.imdb.com/title/tt0114746/

2- http://www.beyazperde.com/filmler/film-29757/

3- http://www.emanuellevy.com/article.php?articleID=261

4- http://www.beyazperde.com/sinemasal/2966/

 

----------------

 

Eski sitede a-z-i-z'in 28 Ocak 2005'te yazdığı incelemedir.

tarihinde hasangdr tarafından düzenlendi

İletiyi paylaş


Bağlantıyı ilet
Sitelerde Paylaş

Yorum yazmak için hesap oluşturun veya oturum açın

Yorum yapmak için üye olmanız gerekiyor

Hesap oluştur

Hesap oluşturmak ve bize katılmak çok kolay.

Hesap Oluştur

Giriş yap

Zaten bir hesabınız var mı? Buradan giriş yapın.

Giriş Yap


  • Konuyu Görüntüleyenler   0 kullanıcı

    Sayfayı görüntüleyen kayıtlı kullanıcı bulunmuyor.

Hakkımızda

2004 yılında Divxplanet domain adıyla başlayan gelenek, daha sonra altyazi.org ve şimdi de planetdp.org olarak devam ediyor. Türkiye'de popülizm tuzağına düşmeden, tüm sinemaseverlerin uğrak noktası, kaliteli çeviri geleneğinin adresi planetdp.org

 

Yenilenen Site ve forum yapısı, her gün geliştirilen portal ve altyazı veritabanı, kullanıcıların katılımı ve yönetimin desteği ile kısa sürede sinemaseverlerin beğenisini kazandı. Siz üyelerimizden gelen görüş ve eleştirilerle sistemi maksimum fayda sağlayacak şekilde dizayn etmeye devam ediyoruz.

    Yöneticilerimiz

  • mnfc
    mnfc *Admin
  • awalanche
    awalanche Admin
  • SABRE
    SABRE Admin
  • Putte
    Putte *Admin
  • Emre
    Emre Admin
  • yoruk
    yoruk Admin
  • Tuğrul Akça
    Tuğrul Akça Admin

Bizi takip Edin

FACEBOOK

TWITTER

×